Nguyên Nhân Trẻ Sơ Sinh Hay Bị Trào Ngược Sữa Bọt Trắng, Bọt Vàng Và Cách Vỗ Ợ Hơi Đúng Kỹ Thuật

Trào ngược sữa là hiện tượng xảy ra rất phổ biến ở trẻ sơ sinh khiến không ít cha mẹ lo lắng, xót xa. Việc nhìn thấy bé vừa bú xong lại bị trớ ra sữa bọt trắng, thậm chí có lẫn dịch màu vàng không chỉ làm gián đoạn giấc ngủ của con mà còn khiến cha mẹ bất an về sức khỏe đường tiêu hóa của bé.

Vậy tại sao trẻ sơ sinh bị trào ngược sữa? Sữa trớ ra bọt trắng hay bọt vàng cảnh báo điều gì? Làm thế nào để thực hiện cách vỗ ợ hơi cho trẻ sơ sinh chuẩn y khoa để giải phóng bọt khí thừa? Hãy cùng Mobychoice tìm hiểu chi tiết dưới góc nhìn chuyên môn qua bài viết dưới đây.

1. Vì sao trẻ sơ sinh bị trào ngược sữa?

Hiện tượng trào ngược xảy ra khi các chất chứa trong dạ dày (sữa, dịch vị) bị đẩy ngược trở lại thực quản và trôi ra ngoài qua đường miệng hoặc mũi. Ở trẻ sơ sinh, tình trạng trẻ sơ sinh bị trào ngược sữa bắt nguồn từ các đặc điểm giải phẫu và sinh lý đặc thù:

• Cơ vòng thực quản dưới (LES) chưa hoàn thiện: Ở người lớn, cơ vòng này hoạt động như một chiếc van một chiều, mở ra khi nuốt thức ăn và đóng chặt lại để ngăn dịch dạ dày trào ngược. Tuy nhiên, ở trẻ sơ sinh, cơ van này còn rất yếu và thường mở ra tự do, khiến sữa dễ dàng dạt ngược lên trên.

• Dạ dày nằm ngang và dung tích nhỏ: Dạ dày của bé mới sinh có hình cầu và nằm ngang (khác với dạ dày hình túi đứng của người lớn). Dung tích dạ dày bé lại rất nhỏ nên khi bú no, áp lực nội dạ dày tăng cao dễ làm sữa tràn ra ngoài.

• Nuốt phải nhiều không khí khi bú: Khi bé bú mẹ sai khớp ngậm, bú bình quá nhanh hoặc khóc dữ dội trước cữ ăn, một lượng lớn không khí sẽ bị nuốt vào dạ dày. Bọt khí này nằm dưới đáy hoặc lẫn trong sữa, khi tích tụ đủ lớn sẽ tạo ra phản ứng đẩy sữa ra ngoài để giải phóng hơi thừa.

2. Giải mã hiện tượng sữa trớ ra bọt trắng và bọt vàng

Mẹ cần quan sát kỹ màu sắc và tính chất của dịch trào ngược để nhận biết tình trạng sức khỏe của con:

2.1. Trào ngược sữa ra bọt trắng

Sữa trớ ra có màu trắng đục, kết đông vón cục như vón sữa hoặc có bọt khí trắng. Đây là hiện tượng bình thường do sữa đã đi vào dạ dày và bắt đầu trộn lẫn với dịch vị axit để tiêu hóa. Bọt trắng chính là không khí dư thừa bị mắc kẹt khi bé nuốt vào.

2.2. Trào ngược ra dịch bọt màu vàng hoặc xanh

Nếu bé trớ ra dịch có màu vàng ngà, vàng chanh hoặc ngả xanh bọt, cha mẹ cần hết sức chú ý. Dịch màu vàng thường là dịch mật từ hành hành môn vị trào ngược vào dạ dày rồi đẩy ra ngoài. Hiện tượng này có thể xuất hiện khi bé nôn quá nhiều làm dạ dày rỗng, hoặc là cảnh báo các vấn đề tắc nghẽn đường ruột, lồng ruột. Trong trường hợp này, bé cần được đưa đi bác sĩ kiểm tra sớm.

3. Phân biệt trào ngược sinh lý (GER) và trào ngược bệnh lý (GERD)

Để có hướng chăm sóc đúng đắn, mẹ cần phân biệt rõ hai dạng trào ngược dưới đây:

3.1. Trào ngược dạ dày thực quản sinh lý (GER)

Chiếm hơn 80% các trường hợp ở trẻ dưới 6 tháng tuổi.

• Đặc điểm: Bé trớ sữa vài lần trong ngày nhưng vẫn tươi tỉnh, bú tốt, ngủ yên và tăng cân đều đặn theo bảng chuẩn.

• Xử lý: Hiện tượng này sẽ tự giảm dần và mất đi khi bé được 12 đến 18 tháng tuổi, khi bé biết ngồi và hệ tiêu hóa dần hoàn thiện.

3.2. Trào ngược dạ dày thực quản bệnh lý (GERD)

Xuất hiện khi dịch axit dạ dày trào ngược liên tục làm tổn thương niêm mạc thực quản.

• Đặc điểm: Bé khóc thét đau đớn khi bú hoặc sau khi bú, ươn người uốn cong cổ, hay bị khè khè, chậm tăng cân, sụt cân hoặc bị viêm họng, viêm phế quản tái đi tái lại.

• Xử lý: Bé cần được can thiệp điều trị theo chỉ định của bác sĩ Nhi khoa.

4. Hướng dẫn 3 cách vỗ ợ hơi cho trẻ sơ sinh chuẩn kỹ thuật

Vỗ ợ hơi là thao tác bắt buộc sau mỗi cữ bú nhằm giúp bọt khí thoát ra ngoài, từ đó giảm thiểu tối đa tình trạng trẻ sơ sinh bị trào ngược sữa. Dưới đây là 3 cách vỗ ợ hơi cho trẻ sơ sinh an toàn chuẩn y khoa:

Cách 1: Vỗ ợ hơi trên vai (Phổ biến nhất)

• Thực hiện: Mẹ lót một chiếc khăn xô sạch lên vai. Bế bé áp sát vào ngực mẹ, cằm bé tựa nhẹ lên vai mẹ. Một tay mẹ đỡ lấy mông và lưng bé, tay còn lại khum lòng bàn tay vỗ nhẹ nhàng từ dưới thắt lưng lên giữa hai bả vai.

• Ưu điểm: Giúp giữ cơ thể bé thẳng đứng tự nhiên, dễ giải phóng hơi thừa nhất.

Cách 2: Vỗ ợ hơi ở tư thế ngồi trên đùi

• Thực hiện: Cho bé ngồi lệch trên đùi mẹ. Mẹ dùng lòng bàn tay tựa nhẹ vào ngực bé, dùng ngón cái và ngón trỏ nhẹ nhàng đỡ lấy xương hàm của bé (tránh đè vào cổ họng). Mẹ hơi nghiêng người bé về phía trước và dùng tay còn lại khum lòng bàn tay vỗ nhẹ hoặc vuốt lưng từ dưới lên.

• Ưu điểm: Thích hợp cho các cữ bú ban ngày, giúp mẹ dễ quan sát biểu cảm khuôn mặt của bé.

Cách 3: Vỗ ợ hơi ở tư thế nằm sấp trên đùi

• Thực hiện: Mẹ đặt bé nằm sấp ngang qua đùi mẹ sao cho phần bụng bé nằm trên một bên đùi, đầu bé nghiêng sang một bên và cao hơn phần thân. Mẹ một tay giữ bé an toàn, tay kia khum lại vỗ nhẹ nhàng lên lưng bé.

• Ưu điểm: Áp lực nhẹ từ đùi mẹ lên bụng giúp đẩy bọt khí tích tụ ra ngoài nhanh chóng.

5. Mẹo chăm sóc và thời gian “vàng” giúp giảm trào ngược cho bé

Bên cạnh việc thực hiện cách vỗ ợ hơi cho trẻ sơ sinh, mẹ cần lưu ý các nguyên tắc sinh hoạt sau để bảo vệ hệ tiêu hóa của con:

5.1. Tuân thủ thời gian “vàng” sau cữ bú

Sau khi bú xong và vỗ ợ hơi, mẹ tuyệt đối không đặt bé nằm phẳng ngay xuống giường. Thời gian “vàng” bắt buộc cần giữ bé ở tư thế cao thân trên là từ 15 đến 20 phút (đối với trẻ trào ngược nhẹ) và 20 đến 30 phút (đối với trẻ hay trớ). Việc này giúp sữa có đủ thời gian đi xuống lắng đọng ở đáy dạ dày dưới tác động của trọng lực.

5.2. Chia nhỏ cữ bú

Tránh để bé quá đói mới cho bú dẫn đến việc bé nuốt ngấu nghiến và nuốt nhiều không khí. Mẹ nên chia nhỏ lượng sữa trong ngày, cho bé bú từng chút một để dạ dày không bị quá tải.

5.3. Tạo môi trường nghỉ ngơi dốc nhẹ sau cữ bú

Sau thời gian bế đứng, để giúp bé nghỉ ngơi thả lỏng ban ngày mà mẹ không phải bế bồng 24/7, việc cho bé nằm ở tư thế nâng dốc nhẹ phần thân trên là giải pháp vô cùng hữu ích.

Thiết kế nâng nghiêng đạt chuẩn y khoa giúp tạo một góc độ nâng đỡ tự nhiên từ hông lên đầu. Tư thế này giữ cho dạ dày của bé luôn nằm ở vị trí thấp hơn thực quản, từ đó duy trì sữa nằm yên trong dạ dày, giảm tối đa tình trạng trào ngược sinh lý mà vẫn đảm bảo cột sống của bé được nâng đỡ phẳng phiu, an toàn.

6. Khi nào nên đưa trẻ bị trào ngược đi khám bác sĩ?

Mẹ nên nhanh chóng đưa bé đến bệnh viện nếu hiện tượng trào ngược đi kèm các biểu hiện bất thường sau:

• Bé trớ ra dịch có màu xanh lục, màu vàng đậm hoặc có lẫn máu tươi, cặn máu nâu.

• Bé phun trào ngược sữa ra ngoài thành tia mạnh (nôn trớ như vòi phun).

• Bé khóc thét dữ dội, bỏ bú liên tục trong nhiều cữ.

• Bé bị sụt cân hoặc không tăng cân trong một tháng.

• Bé có biểu hiện sốt, khó thở, thở khò khè nặng sau mỗi lần trớ.

Lời Kết

Tình trạng trẻ sơ sinh bị trào ngược sữa đa phần là do đặc điểm sinh lý tạm thời của hệ tiêu hóa non nớt. Bằng việc áp dụng đúng cách vỗ ợ hơi cho trẻ sơ sinh, tuân thủ thời gian giữ bé ở tư thế cao thân trên sau cữ ăn và tạo không gian nghỉ ngơi nâng đỡ phù hợp, cha mẹ hoàn toàn có thể giúp bé vượt qua giai đoạn này một cách thoải mái, an toàn và phát triển khỏe mạnh.

Đồng Hành Cùng Mobychoice Chăm Sóc Hệ Tiêu Hóa Bé Yêu

Mobychoice luôn tự hào mang đến cho cha mẹ những kiến thức chăm sóc trẻ sơ sinh chuẩn y khoa cùng các dòng sản phẩm hỗ trợ giấc ngủ và tiện ích sơ sinh cao cấp.

• Website chính thức: mobychoice.vn

• Hotline tư vấn: 085.363.6969