Mỗi khi thấy con nhỏ có biểu hiện chướng bụng, ọc sữa, nôn trớ hay đi ngoài phân sống, phản xạ đầu tiên của rất nhiều bà mẹ là vội vã ra nhà thuốc mua ngay vài ống men về cho con uống. Trong tư duy của không ít phụ huynh, các loại men được xem như “thần dược” lành tính, hễ ruột bé có vấn đề là bổ sung lập tức.
Tuy nhiên, việc đánh đồng tất cả các loại men và lạm dụng chúng mà không hiểu rõ bản chất sinh lý đường ruột có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng. Hệ tiêu hóa non nớt của trẻ sơ sinh hoàn toàn có thể trở nên lười biếng, mất khả năng tự tiết enzyme và phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn hỗ trợ từ bên ngoài.
Vậy có nên cho trẻ sơ sinh dùng men vi sinh một cách cảm tính? Làm sao để phân biệt men vi sinh và men tiêu hóa chuẩn xác nhất? Hãy cùng Mobychoice giải mã bức tranh Dược lý Nhi khoa ngay trong bài viết này.
Sự nhầm lẫn giữa hai khái niệm này là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến việc sử dụng sai mục đích, gây xáo trộn môi trường ruột của trẻ sơ sinh. Trên thực tế, đây là hai nhóm hoàn toàn riêng biệt về bản chất, cơ chế tác động cũng như đối tượng sử dụng.
Men vi sinh bản chất là các bào tử lợi khuẩn sống (như các chủng Lactobacillus, Bifidobacterium…).
Cơ chế: Khi đi vào đường ruột, chúng giúp thiết lập lại sự cân bằng cho hệ vi sinh (với tỷ lệ chuẩn là 85% lợi khuẩn và 15% hại khuẩn). Lợi khuẩn giúp ức chế vi khuẩn gây hại, hỗ trợ lên men thức ăn và củng cố hàng rào miễn dịch niêm mạc ruột.
Bản chất: Là việc bổ sung những “sinh vật có lợi” để làm giàu hệ sinh thái ruột.
Men tiêu hóa hoàn toàn không chứa vi khuẩn sống. Đây là các protein/enzyme sinh học (như Pepsin, Amylase, Lipase, Lactase…) do các tuyến trong cơ thể (tuyến nước bọt, dạ dày, tụy) tự tiết ra.
Cơ chế: Các enzyme này đóng vai trò như những “chiếc kéo sinh học”, có nhiệm vụ cắt nhỏ các phân tử thức ăn phức tạp (đạm, đường, chất béo) thành những dưỡng chất đơn giản để ruột dễ dàng hấp thu.
Bản chất: Là chất xúc tác hóa học trực tiếp tham gia vào quá trình phân giải thức ăn.
Việc tự ý cho trẻ dùng các loại men khi chưa có chỉ định của bác sĩ Nhi khoa ẩn chứa những cạm bẫy sinh lý nguy hại mà cha mẹ ít khi lường trước được.
Trẻ sơ sinh có cơ chế tự điều chỉnh vô cùng tinh vi. Khi cơ thể bé nhận thấy nguồn enzyme tiêu hóa liên tục được đưa từ bên ngoài vào qua đường uống, các cơ quan như tuyến tụy và dạ dày sẽ phát ra tín hiệu: “Cơ thể đã đủ enzyme, không cần sản xuất thêm nữa”.
Nếu tình trạng này kéo dài quá 7 đến 10 ngày, các tuyến tiêu hóa nội tiết của bé sẽ rơi vào trạng thái ngủ đông, trơ ỳ và giảm dần khả năng tự tiết enzyme. Hậu quả là khi dừng uống men, hệ tiêu hóa của bé lập tức suy yếu, không thể tự tiêu hóa được sữa, dẫn đến tình trạng chướng bụng, đầy hơi nặng nề hơn trước.
Không phải cứ bổ sung càng nhiều lợi khuẩn là càng tốt. Việc nạp dư thừa một chủng lợi khuẩn nhất định mà không đánh giá đúng tình trạng loạn khuẩn của ruột có thể gây ra hiện tượng mất cân bằng sinh học nội tại. Bé có thể bị đầy hơi nghiêm trọng hơn, đi ngoài phân sống hoặc tiêu chảy kéo dài do đường ruột bị quá tải vi sinh.
Câu trả lời chuẩn y khoa là: Chỉ bổ sung khi thực sự có chỉ định y tế hoặc bé rơi vào các trường hợp bất khả kháng.
Mẹ chỉ nên cân nhắc việc cho trẻ sơ sinh dùng men vi sinh trong các hoàn cảnh sau:
Trẻ phải dùng kháng sinh đường uống: Kháng sinh diệt cả vi khuẩn có hại lẫn vi khuẩn có lợi, làm sụp đổ hệ vi sinh ruột. Việc bổ sung Probiotics lúc này giúp tái thiết lại hàng rào bảo vệ.
Trẻ sinh mổ: Trẻ sinh mổ không được tiếp xúc với hệ vi sinh trong đường sinh tự nhiên của mẹ, dẫn đến việc thiết lập hệ vi sinh ruột chậm hơn trẻ sinh thường.
Trẻ bị tiêu chảy cấp, loạn khuẩn ruột rõ rệt: Phân có dấu hiệu bọt, nhầy, màu xanh kèm mùi chua kéo dài.
Đối với Men tiêu hóa, cha mẹ tuyệt đối không tự ý mua dùng cho trẻ dưới 6 tháng tuổi. Việc dùng men tiêu hóa bắt buộc phải có sự thăm khám và kê đơn trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa Nhi khi phát hiện trẻ bị suy dinh dưỡng nặng, tổn thương tuyến tụy hoặc thiếu hụt enzyme bẩm sinh.
Trước khi nghĩ đến việc đưa các loại dung dịch hay dược chất vào cơ thể non nớt của con, cha mẹ hoàn toàn có thể giải quyết dứt điểm hiện tượng chướng bụng, trào ngược sữa ở trẻ sơ sinh bằng các phương pháp cơ học tự nhiên chuẩn y khoa.
Vào khoảng thời gian giữa các cữ bú (khi bụng bé không quá no cũng không quá đói), mẹ hãy dành 10 phút massage nhẹ nhàng vùng bụng cho bé theo chiều kim đồng hồ. Thao tác này tạo áp lực vật lý nhẹ nhàng, hỗ trợ di chuyển các bọt khí bị kẹt dọc theo khung đại tràng ra ngoài qua đường hậu môn, giúp bé xả hơi và giảm chướng bụng tức thì.
Bọt khí nuốt vào khi bú chính là nguyên nhân hàng đầu làm tăng áp lực nội dạ dày, kích thích phản ứng nôn trớ. Bế đứng bé hoặc cho bé ngồi lệch đùi và vỗ nhẹ vùng lưng sau cữ bú giúp bọt khí thoát ra ngoài nhanh chóng, ngắt đứt cơ chế trào ngược sinh lý.
Dạ dày của trẻ sơ sinh nằm ngang và cơ vòng thực quản chưa khép kín. Sau khi bú và vỗ ợ hơi, việc đặt bé nằm ngửa trên một bề mặt phẳng lì góc 0 độ sẽ khiến sữa bị tác động bởi áp lực ổ bụng đẩy ngược lên thực quản.
Thay vào đó, việc cho bé nghỉ ngơi trên một bề mặt có góc dốc nâng nhẹ toàn bộ phần thân trên (từ hông đến đầu) sẽ tận dụng lực hấp dẫn tự nhiên để giữ sữa và dịch vị nằm ổn định dưới đáy dạ dày. Tư thế này giúp hệ tiêu hóa của bé làm việc nhẹ nhàng, hạn chế tối đa tình trạng ọc sữa bọt trắng mà hoàn toàn không cần can thịệp bằng các loại men hay hóa chất.
Để ruột bé tự lập và khỏe mạnh bền vững từ bên trong, cha mẹ nên tập trung vào các yếu tố nền tảng sau:
Tận dụng nguồn sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu: Sữa mẹ chứa đầy đủ các enzyme tự nhiên, chủng lợi khuẩn chuẩn mực và hệ đường Oligosaccharides (HMO) – thức ăn hảo hạng nuôi dưỡng lợi khuẩn ruột của bé.
Cho bú đúng khớp ngậm: Đảm bảo môi bé ôm chặt quầng vú mẹ hoặc núm bình sữa để ngắt hoàn toàn lượng không khí thừa đi vào dạ dày trong quá trình nuốt.
Tạo không gian sinh hoạt thoáng mát: Tránh quấn quá chặt vùng bụng bé vì áp lực chèn ép từ tã bỉm hoặc quần áo quá bó cũng là nguyên nhân khiến ruột bé bị cản trở nhu động tự nhiên.
Hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh là một bộ máy sinh học tuyệt vời đang trong quá trình tự hoàn thiện. Đừng vì tâm lý hoang mang nhất thời mà biến ruột của con thành “phòng thí nghiệm” cho các loại men vi sinh hay men tiêu hóa.
Hãy tôn trọng cơ chế sinh lý tự nhiên của trẻ, áp dụng các giải pháp chăm sóc cơ học an toàn và chỉ sử dụng các sản phẩm hỗ trợ khi có sự hướng dẫn chuyên môn từ bác sĩ.
Mobychoice luôn đồng hành cùng cha mẹ trên hành trình nuôi con khoa học, mang đến những giải pháp hỗ trợ tư thế nằm và tiện ích chăm sóc giấc ngủ đạt chuẩn Nhân hông học Nhi khoa.
Website chính thức: mobychoice.vn
Hotline tư vấn: (Điền số hotline tại đây)
Fanpage chính thức: Mobychoice – Best Choice For Mom & Baby
Máy Hút Mũi Cho Bé Mobychoice – Hỗ Trợ Làm Sạch Dịch Mũi Nhẹ Nhàng 
Yếm Muslin tròn xoay chống thấm nước Mobychoice 