Giấc ngủ đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển trí脑 và chiều cao của trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, tình trạng bé hay giật mình, nảy người, quơ tay quơ chân rồi bật khóc giữa đêm lại là nỗi trăn trở lớn của rất nhiều cha mẹ.
Liệu hiện tượng bé hay giật mình là phản xạ sinh lý bình thường hay là cảnh báo sức khỏe bé đang thiếu chất? Mẹ cần làm gì để giúp con có giấc ngủ sâu và ngon giấc hơn? Hãy cùng Mobychoice tìm hiểu chi tiết dưới góc nhìn khoa học ngay sau đây.
1. Dấu hiệu nhận biết bé hay giật mình khi ngủ

Hiện tượng này thường diễn ra rất phổ biến ở trẻ từ 0 đến 6 tháng tuổi. Khi đang ngủ say hoặc vừa mới chợp mắt, mẹ sẽ quan sát thấy bé có các biểu hiện:
-
Hai tay đột ngột xòe ra, giơ lên cao rồi co lại trước ngực.
-
Hai chân nảy mạnh hoặc đạp liên tục vào không trung.
-
Cơ thể nảy lên, đầu ngửa nhẹ về phía sau.
-
Bé giật mình tỉnh giấc, hoảng sợ, khóc tháo hoặc trằn trọc rất lâu mới ngủ lại được.
2. Vì sao bé hay giật mình? Nguyên nhân sinh lý hay do thiếu chất?
Để có hướng xử lý đúng đắn, bố mẹ cần phân biệt rõ nguyên nhân khiến bé hay giật mình xuất phát từ đâu.
2.1. Nguyên nhân sinh lý (Chiếm hơn 85% trường hợp)

Hầu hết tình trạng bé hay giật mình ở giai đoạn sơ sinh đều là hiện tượng sinh lý hoàn toàn bình thường:
-
Phản xạ Moro (Phản xạ giật mình tự nhiên): Đây là phản xạ sinh tồn có từ khi bé còn trong bụng mẹ. Bất kỳ sự thay đổi nhỏ nào về âm thanh, ánh sáng hay cảm giác bị hẫng/chới với cũng khiến hệ thần kinh kích hoạt phản xạ này.
-
Hệ thần kinh chưa hoàn thiện: Ở trẻ sơ sinh, các dây thần kinh chưa được bao bọc đầy đủ bởi lớp màng myelin. Do đó, các tín hiệu truyền từ脑 bộ đến cơ bắp dễ bị phân tán, gây ra các cú co thắt cơ đột ngột khiến bé bị giật mình.
-
Bé bị quá tải thần kinh (Overtired): Khi bé chơi quá sức, thức quá lâu so với độ tuổi hoặc tiếp xúc với không gian quá náo nhiệt ban ngày, não bộ bé sẽ bị kích thích. Đến đêm khi ngủ, các xung thần kinh vẫn tiếp tục hoạt động khiến bé hay giật mình liên tục.
-
Giấc ngủ REM (Sleep Cycle): Trẻ sơ sinh dành tới 50% thời gian ngủ ở chu kỳ REM (giấc ngủ nông/mơ). Ở chu kỳ này, não bé hoạt động mạnh, bé dễ cử động mắt, rướn người và giật mình nảy người.
2.2. Nguyên nhân do môi trường ngủ không phù hợp
Nhiều khi bé hay giật mình không phải do bệnh lý mà xuất phát từ chính không gian quanh bé:
-
Tiếng ồn đột ngột: Tiếng đóng cửa, tiếng bước chân, tiếng tivi… làm bé giật nảy người.
-
Nhiệt độ phòng chưa chuẩn: Phòng quá nóng khiến bé đổ mồ hôi bứt rứt, hoặc phòng quá lạnh làm bé co rúm người.
-
Bề mặt nằm quá cứng: Giường/nệm cứng khiến cột sống bé không được nâng đỡ êm ái, tạo cảm giác chơi vơi.
2.3. Nguyên nhân do thiếu hụt vi chất (Dấu hiệu bệnh lý)
Nhiều mẹ lo lắng bé hay giật mình là do thiếu Canxi. Điều này hoàn toàn có căn cứ nếu hiện tượng giật mình đi kèm các dấu hiệu thiếu hụt Vitamin D3 và Canxi như:
-
Bé đổ mồ hôi trộm đầm đìa ở đầu và lưng ngay cả khi phòng mát.
-
Rụng tóc hình vành khăn sau óc.
-
Thóp đầu chậm khép, xương sọ mềm.
-
Bé chậm tăng cân, chậm phát triển kỹ năng vận động.
-
Khóc thét kéo dài hàng giờ về đêm (khóc dạ đề) không thể dỗ dành.
3. Mẹo xử lý hiệu quả khi bé hay giật mình khi ngủ

Nếu bé hay giật mình do sinh lý hoặc môi trường, mẹ có thể áp dụng ngay các giải pháp chuẩn khoa học dưới đây để giúp con ngủ ngon tròn giấc:
3.1. Sử dụng nhộng chũn / khăn quấn mềm mại
Quấn bé bằng chũn hoặc khăn cotton mềm giúp ôm gọn hai tay bé vào thân, tạo môi trường ấm áp, chật hẹp tương tự như trong tử cung mẹ. Mẹo này giúp dập tắt phản xạ Moro hiệu quả, ngăn không cho tay bé tự đập vào mặt làm bé giật mình tỉnh giấc.
3.2. Bổ sung đầy đủ Vitamin D3 hàng ngày
D3 là chìa khóa giúp cơ thể hấp thụ Canxi tối đa để phát triển hệ xương và ổn định thần kinh cơ. Bác sĩ Nhi khoa khuyến cáo nên bổ sung 400 IU Vitamin D3 mỗi ngày cho trẻ sơ sinh ngay từ tuần thứ 2 sau sinh để hạn chế tình trạng giật mình do thiếu chất.
3.3. Dùng tiếng ồn trắng (White Noise)
Âm thanh của tiếng ồn trắng (tiếng mưa rơi, tiếng sóng biển, tiếng máy quạt nhẹ…) giúp che lấp các tiếng động đột ngột từ môi trường bên ngoài. Đồng thời, âm thanh này mô phỏng tiếng dòng máu chảy trong bụng mẹ, mang lại cảm giác an tâm tuyệt đối cho bé.
3.4. Chuẩn bị không gian nghỉ ngơi êm ái, nâng đỡ trọn vẹn
Để bé không bị hẫng hay mỏi lưng khi nằm xuống, việc chuẩn bị một không gian nghỉ ngơi êm ái, thoáng khí là vô cùng quan trọng. Bề mặt nằm có độ đàn hồi tốt, nâng đỡ nhẹ nhàng đường cong cơ thể bé sẽ giúp giảm bớt cảm giác chới với – nguyên nhân hàng đầu khiến bé hay giật mình khi chuyển cữ ngủ.
3.5. Bắt đúng cửa sổ ngủ (Wake Windows)
Đừng để bé bị quá mệt mới đưa đi ngủ. Mẹ hãy quan sát các dấu hiệu buồn ngủ của bé như: dụi mắt, ngáp, nhìn thẫn thờ, rúc đầu vào ngực mẹ… để đưa bé vào phòng ngủ kịp thời, tránh tình trạng quá tải thần kinh.
4. Khi nào nên đưa bé hay giật mình đi khám bác sĩ?
Mẹ nên đưa bé đến bệnh viện kiểm tra nếu thấy tình trạng bé hay giật mình đi kèm các biểu hiện bất thường:
-
Các cơn giật mình xuất hiện liên tục ngay cả khi bé đang hoàn toàn tỉnh táo.
-
Bé giật mình kèm theo biểu hiện co giật mắt, tím tái môi hoặc thở gấp.
-
Bé chậm tăng cân, bỏ bú, hay nôn trớ sữa ra đường mũi.
-
Bé quấy khóc thét liên tục không ngừng dù đã được bế dỗ và thay tã.
Lời Kết
Tình trạng bé hay giật mình đa phần chỉ là một giai đoạn sinh lý tạm thời trong quá trình hoàn thiện hệ thần kinh của trẻ sơ sinh. Cha mẹ không nên quá hoang mang, hãy kiên nhẫn đồng hành, bổ sung vi chất đầy đủ và tạo cho bé một môi trường ngủ an toàn, êm ái nhất.
Đồng Hành Cùng Mobychoice Chăm Sóc Giấc Ngủ Bé Yêu
Mobychoice luôn tự hào mang đến cho cha mẹ những kiến thức chăm sóc bé chuẩn khoa học cùng các sản phẩm hỗ trợ giấc ngủ và tiện ích sơ sinh cao cấp.
-
Website chính thức: mobychoice.vn
-
Hotline tư vấn: 085.363.6969
Gối chống trào ngược Mobychoice 